Weerbaarheid als voorwaarde voor mensenrechten en democratie

Europa staat voor een nieuwe geopolitieke realiteit. Cyberoorlog, desinformatie, politieke beïnvloeding, economische druk en de dreiging van fysieke conflicten raken niet alleen staten en markten, maar ook de kern van onze open samenleving: mensenrechten, democratie en de rechtsstaat. Voor langetermijnbeleggers is het beschermen van deze fundamenten geen abstract ideaal, maar een randvoorwaarde voor stabiele, voorspelbare waardecreatie op de lange termijn. Binnen a.s.r. vermogensbeheer is weerbaarheid* daarom één van de invalshoeken van onze maatschappelijke én financiële beleggingsstrategie.

Investeren in veiligheid en mensenrechten

Anno 2026 investeren in defensie en dual use technologie een stuk minder controversieel dan 5 jaar geleden. Tegelijkertijd brengt investeren in defensie aantoonbare risico’s met zich mee over mensenrechten en ethiek. Daarom hanteert a.s.r. vermogensbeheer, binnen de uitzonderingsmogelijkheid om in defensie te beleggen, aanvullende voorwaarden, waaronder verhoogde mensenrechten due diligence, transparantie en actief engagement (zie persbericht december 2024).. Defensie-investeringen staan immers niet op zichzelf maar worden beoordeeld in het licht van internationale normen en standaarden, zoals de UN Guiding Principles on Business and Human Rights.  Weerbaarheid reikt echter verder dan defensie alleen. Door te investeren in Europese strategische autonomie op het gebied van technologie, infrastructuur, energie en informatievoorziening kunnen beleggers bijdragen het verkleinen van kwetsbaarheden die kunnen worden misbruikt voor politieke druk of repressie.

Democratische weerbaarheid als investeringsperspectief

Een weerbaar Europa vraagt om gerichte investeringen in meerdere domeinen:

• Digitale veiligheid en privacy: sterke cyberweerbaarheid beschermt essentiële diensten, persoonsgegevens en vrije meningsuiting
• Onafhankelijke media en strijd tegen desinformatie: vrije en pluriforme journalistiek is een pijler van de democratie. Binnen impact- en thematische strategieën kan worden verkend hoe financiering kan bijdragen aan persvrijheid en maatschappelijke weerbaarheid tegen desinformatie.
• AI onafhankelijkheid: Europese zeggenschap over data, infrastructuur en algoritmes verkleint risico’s op surveillance, machtsconcentratie en ondoorzichtige besluitvorming.
• Lokale energiewinning en infrastructuurversterking: minder afhankelijkheid van instabiele of autoritaire regimes kunnen zowel geopolitieke risico’s als klimaatgerelateerde risico’s verminderen.
• Strategische grondstoffen en voedselzekerheid: meer robuuste en regionale ketens (van bijvoorbeeld voedsel of kritieke mineralen) kunnen de economische en maatschappelijke veerkracht versterken.

Samen vormen deze thema’s een portefeuille-brede weerbaarheidsstrategie gericht op het beheersen van risico’s en het benutten van langetermijnkansen binnen verantwoord beleggen.

Waarom dit juist nu relevant is voor beleggers

Europese wetgeving en publieke investeringen ondersteunen initiatieven gericht op strategische autonomie, digitale veiligheid en energietransitie. Tegelijkertijd groeit het besef binnen de financiële sector dat democratische stabiliteit en het beschermen van mensenrechten van belang zijn voor een voorspelbaar investeringsklimaat op de lange termijn.

Voor ons is investeren in weerbaarheid geen losstaand thema binnen verantwoord beleggen, maar een verdieping ervan. Als institutionele belegger met een lange horizon wegen wij deze thema’s mee binnen onze beleggingsafwegingen, met aandacht voor samenhang tussen veiligheid, mensenrechten en klimaat. Niet veiligheid ten koste van waarden, maar veiligheid in het licht van waarden. Zo dragen wij bij aan robuuste portefeuilles én aan een vrije, democratische en veerkrachtige samenleving. 

---------------------------------------

* Weerbaarheid betekent het vermogen van onze samenleving om zich te beschermen tegen, zich aan te passen aan, en te herstellen van militaire en hybride dreigingen, verstoringen en crises — met als doel het borgen van democratische instituties, individuele vrijheden en sociale stabiliteit.