De financiële markten worden in 2022 gedomineerd door volatiliteit. Dat geldt voor de aandelenmarkten, maar zeker ook op het vlak van kapitaalmarktrentes en daarmee de obligatiemarkten is veel gebeurd. Periodes van sterke rentestijgingen, afgewisseld met een terugval in de zomermaanden waarna de rentes toch weer fors opliepen. Deze rentes hebben uiteraard hun uitwerking op de waarde van obligaties maar zeker ook voor marktwaarde van derivatenportefeuilles. En daarmee ook op het zogenoemde collateral management. Het dagelijkse proces waarbij partijen onderpand uitwisselen om tegenpartijrisico te beheersen..
Een korte introductie
Om bezittingen en verplichtingen op elkaar af te stemmen, kunnen partijen gebruik maken van derivaten waaronder rentederivaten. Hierbij worden vaste rentes geruild tegen variabele en vice versa om renterisico te managen. Na afsluiten bewegen de marktwaarden van derivatencontracten mee met veranderingen in de marktrentes. Deze marktwaarde verandering wordt tegenwoordig op dagbasis uitgewisseld, de zogenaamde Variation Margin. Het tegenpartij risico wordt hiermee beheerst mocht er een default ontstaan bij de tegenpartij. Variation Margin wordt uitgewisseld in de vorm van cash en tegenwoordig op dagbasis uitgewisseld in lijn met regelgeving.
Sinds de kredietcrisis in 2008, hebben partijen die zich hedgen tegen dalende rentes veel cash collateral ontvangen. De marktwaarde van de derivaten is namelijk fors gestegen door de steeds dalende rentes. Nu de rente stijgt, leidt dat echter tot een omgekeerd effect, met als gevolg cash outflow voor de dalende marktwaardes.
Onderstaand een overzicht van de 20 jaars Swaprente ontwikkeling die een forse stijging toont in 2022:
![](/media/rb0aqpkn/afbeelding1.png?width=703&height=312&mode=max)
Ontwikkeling 20 jaars Swap rente (EUSA20) YTD
De ontwikkeling van de 20 jaars Swap rente is in 2022 volatiel en toont per saldo een forse stijging met tussentijdse terugval. Met uitschieters van rentestijgingen of dalingen van meer dan 15 basispunten op één dag zijn de markten volop in beweging. Deze volatiliteit biedt voor collateral managers uitdaging om continu aan de instroom en uitstroom aan liquiditeiten te managen. Zij moeten continu kunnen bijsturen in de posities voor cash collateral calls. In het Verenigd Koninkrijk heeft dat de nodige stress opgeleverd en actie van de centrale bank.
Een grote mutatie van de waarde van de hedges kan leiden tot forse stortingen of ontvangsten (Margin Calls). Het hebben van voldoende liquiditeit, een goede asset mix met voldoende liquide assets en instrumenten waarmee tijdelijke cash kan worden gecreëerd zijn daarbij essentieel. Met de volatiliteit op rentemarkten is het belang ervan verder toegenomen. Ook het gebruik van repo markten (met tijdelijke belening van liquide assets) kan uitkomst bieden voor kortstondige forse mutaties in de snel veranderende rentemarkten. Een gedegen collateral manager dient snel te kunnen handelen en voorzien te zijn van diverse instrumenten om posities te beheren en posities liquide te maken. En vice versa bij tegengestelde rentebewegingen.
En met de geopolitieke omstandigheden die de wereld op dit moment teisteren, de acties van centrale banken om inflatie te bestrijden en toenemende regelgeving op het vlak van verplichte onderpand uitwisseling, wordt dit alleen maar belangrijker om te allen tijde in control te blijven..